De woningprijzen blijven stijgen, betaalbare woningen worden schaarser en steeds meer lokale inwoners ervaren hoe moeilijk het is om een geschikte woning te vinden. Vooral aan de Costa Blanca is de invloed van buitenlandse kopers zichtbaar. Maar wie de Spaanse woningmarkt wil begrijpen, moet verder kijken dan de nationaliteit van de koper.

Een woningmarkt onder druk

De Costa Blanca trekt al jarenlang woningkopers uit binnen- en buitenland aan. Sommigen zoeken een permanente woonplaats, anderen willen een tweede woning aan zee of overwegen een vastgoedinvestering. Tegelijkertijd is een woning kopen voor veel lokale inwoners steeds minder vanzelfsprekend geworden. Starters, jonge gezinnen en werknemers met een lokaal inkomen moeten concurreren op een markt waar de prijzen hoog liggen en geschikte woningen niet altijd gemakkelijk te vinden zijn.

De meest recente cijfers van het Spaanse nationale statistiekbureau, INE, laten zien hoe sterk de prijzen blijven stijgen. In het tweede kwartaal van 2026 lagen de Spaanse woningprijzen gemiddeld 12,2% hoger dan een jaar eerder. Bestaande woningen werden op jaarbasis 12,9% duurder en nieuwbouwwoningen 7,4%. In de regio Valencia bedroeg de jaarlijkse prijsstijging 13,0%.

Deze ontwikkelingen roepen een belangrijke vraag op: welke rol spelen buitenlandse kopers in deze prijsstijgingen, en welke andere factoren houden de woningmarkt onder druk?

Het antwoord is niet eenvoudig. Internationale vraag speelt in bepaalde kustgebieden een aanzienlijke rol, maar ook het tekort aan woningen, de betaalbaarheid van huurwoningen, toeristische verhuur en de beperkte snelheid waarmee nieuwbouw kan worden gerealiseerd, verdienen aandacht.

Buitenlandse kopers: een belangrijke factor aan de Costa Blanca

De provincie Alicante behoort tot de Spaanse gebieden waar buitenlandse kopers een opvallend groot aandeel van de woningtransacties vertegenwoordigen. Volgens het Colegio de Registradores werd in het eerste kwartaal van 2026 44,65% van de geregistreerde woningaankopen in de provincie Alicante gerealiseerd door buitenlandse kopers. Dat cijfer maakt duidelijk hoe belangrijk de internationale woningvraag voor deze regio is. Het is echter belangrijk om dit regionale cijfer niet te verwarren met het landelijke beeld. De Spaanse woningmarkt bestaat uit sterk uiteenlopende deelmarkten. De invloed van buitenlandse kopers is doorgaans groter in populaire kustgebieden dan in veel andere delen van het land.

Bovendien vormen buitenlandse kopers geen homogene groep. Er is een verschil tussen iemand die zich permanent in Spanje vestigt, een gezin dat een tweede woning koopt en een investeerder die vastgoed voor verhuur verwerft. Ook hun financiële mogelijkheden en woonbehoeften kunnen sterk verschillen. Wanneer kopers met een hoger budget concurreren om woningen op locaties waar het aanbod beperkt is, kan dat de prijzen verhogen en de concurrentie voor lokale huishoudens versterken.

Tegelijkertijd betekent een hoog aandeel buitenlandse transacties niet automatisch dat al deze aankopen woningen aan de lokale woningmarkt onttrekken. Een woning die door een buitenlandse koper permanent wordt bewoond, heeft bijvoorbeeld een andere functie dan een woning die uitsluitend voor vakantieverhuur wordt gebruikt.

Om de invloed van buitenlandse kopers goed te beoordelen, moeten we dus niet alleen kijken naar wie de woning koopt, maar ook naar waar de woning staat en hoe deze wordt gebruikt. Minder buitenlandse aankopen betekent niet automatisch lagere prijzen.

De ontwikkelingen in 2026 laten zien dat het aantal transacties en de woningprijzen niet noodzakelijk in dezelfde richting bewegen. Volgens de Spaanse notarissen, Consejo General del Notariado, daalde het aantal aankopen van woningen door buitenlanders in de eerste helft van 2026 met 13% ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Er werden 62.327 woningen door buitenlandse kopers aangekocht. Hun aandeel in de totale transacties daalde van 19,2% naar 18,3%.

Ondanks deze daling bleven de Spaanse woningprijzen sterk stijgen. Dat is geen bewijs dat buitenlandse kopers geen invloed hebben op de woningmarkt. Het laat wel zien dat de prijsontwikkeling niet uitsluitend kan worden verklaard door een toenemend aantal buitenlandse aankopen. Wanneer de vraag naar woningen groter blijft dan het beschikbare aanbod, kunnen prijzen hoog blijven, zelfs wanneer het aantal transacties afneemt. Sommige potentiële kopers stellen hun aankoop uit omdat woningen te duur zijn, terwijl andere kopers blijven concurreren om de beschikbare woningen op aantrekkelijke locaties.

Ook de samenstelling van de markt speelt een rol. De gemiddelde prijzen van woningen die worden verkocht, hangen onder meer samen met hun locatie, kwaliteit en type. Voor wie de Costa Blanca overweegt als woonbestemming, is het daarom verstandig om niet alleen naar landelijke gemiddelden te kijken. De omstandigheden kunnen per gemeente en zelfs per wijk aanzienlijk verschillen.

Het structurele probleem: onvoldoende passend woningaanbod

Een belangrijke verklaring voor de woningcrisis is dat het aanbod niet snel genoeg aansluit bij de vraag op de plaatsen waar mensen willen wonen. De Spaanse centrale bank, Banco de España, wijst in haar analyses op de achterstand tussen de groei van het aantal huishoudens en de productie van nieuwe woningen. De woningbouw neemt toe, maar structurele belemmeringen blijven bestaan. Denk aan een tekort aan bouwpersoneel, hoge bouwkosten, de beschikbaarheid van bouwrijpe grond en langdurige procedures voor gebiedsontwikkeling. Daarbij is de geografische verdeling van woningen van belang. Een woning in een dunbevolkt dorp in het binnenland is geen vanzelfsprekend alternatief voor iemand die werkt in Alicante, Torrevieja of Benidorm. De woningmarkt moet daarom niet alleen voldoende woningen opleveren, maar ook woningen op de juiste locaties en in verschillende prijsklassen.

Meer bouwen is een belangrijk onderdeel van de oplossing, maar extra aanbod in het hogere prijssegment lost niet automatisch het tekort aan betaalbare woningen voor lokale werknemers en starters op. Hetzelfde geldt voor bestaande woningen. Renovatie en hergebruik kunnen helpen om het aanbod te vergroten, mits de woningen geschikt zijn voor bewoning en daadwerkelijk beschikbaar komen voor de doelgroep die ze nodig heeft.

Toeristische verhuur en tweede woningen

Toeristische verhuur is een ander onderwerp dat in de discussie over de woningmarkt aan de Costa Blanca regelmatig terugkomt. Voor eigenaren kan verhuur aan vakantiegangers financieel aantrekkelijk zijn. In gebieden waar de toeristische vraag groot is, kan het daardoor interessant zijn om een woning kortdurend te verhuren in plaats van deze beschikbaar te stellen voor permanente bewoning. Wanneer woningen daadwerkelijk uit de reguliere huurmarkt verdwijnen, kan dat de keuze voor lokale huurders verkleinen. Dit effect kan vooral merkbaar zijn in gemeenten waar het woningaanbod al beperkt is.

Toch is ook hier voorzichtigheid nodig. Niet iedere vakantiewoning zou anders langdurig verhuurd zijn. Bovendien verschilt de situatie per gemeente, afhankelijk van het aantal toeristische accommodaties, de lokale woningbehoefte en de beschikbaarheid van alternatieven. Een gerichte aanpak vraagt daarom om betrouwbare lokale gegevens. Gemeenten moeten kunnen beoordelen waar toeristische verhuur een aantoonbare invloed heeft op de beschikbaarheid van permanente woonruimte. Waar dat het geval is, kunnen duidelijke regels en effectieve controles bijdragen aan een betere balans tussen toerisme en wonen.

Wat betekent dit voor lokale inwoners en woningkopers?

De woningcrisis raakt verschillende groepen op verschillende manieren. Voor bestaande huiseigenaren kunnen stijgende prijzen gunstig zijn, omdat hun woning meer waard wordt. Voor starters en huurders betekent dezelfde ontwikkeling juist dat een eigen woning of betaalbare huurwoning moeilijker bereikbaar wordt.

Aan de Costa Blanca is dat extra relevant voor mensen die werken in de horeca, zorg, detailhandel, bouw en dienstverlening. Hun inkomen is vaak gekoppeld aan de lokale economie, terwijl zij concurreren op een woningmarkt die ook internationale kopers aantrekt. Wanneer woonkosten sneller stijgen dan inkomens, kan het voor werknemers moeilijker worden om in de buurt van hun werk te blijven wonen. Dat raakt niet alleen individuele huishoudens, maar ook werkgevers en de lokale economie.

Voor mensen die zelf een woning willen kopen, is het daarom belangrijk om verder te kijken dan de algemene prijsontwikkeling. De geschiktheid van een locatie, de staat van de woning, de beschikbare voorzieningen en de totale kosten van eigendom zijn minstens zo relevant als de vraag of de marktprijzen verder zullen stijgen.